Liturgiczna Służba Ołtarza Drukuj

 

Służba liturgiczna w Kościele polskim to kilkadziesiąt tysięcy chłopców i dziewcząt ze szkoły podstawowej i średniej. Możemy ich spotkać w każdej parafii. Najliczniejsi są ministranci, wzrasta jednak liczba czytających słowo Boże, coraz więcej jest także żeńskich zespołów służby liturgicznej. Wszyscy podejmują przeznaczone dla nich zadania. Męski zespoły usługują przy ołtarzu oraz pełnią posługę słowa, zaś zespoły żeńskie podejmują zadania poza prezbiterium, przede wszystkim jako schola, a także jako służba darów, oraz służba komentatorki. Z radością  można zauważyć, że wzrasta w tych zespołach świadomość podziału funkcji, przez co pełniej objawia się bogactwo posług w Kościele.

Wspólnoty służby liturgicznej są przedmiotem szczególnej troski Kościoła. W małych grupach parafialnych chłopcy i dziewczęta otrzymują systematyczną wieloletnią formację pod kierunkiem moderatorów i animatorów. Obecnie dostępne są dla nich pomoce do pracy na okres dziesięciu lat, od klasy trzeciej szkoły podstawowej, do klasy maturalnej.

W soborowej Konstytucji o Liturgii oraz w posoborowych dokumentach odnowy liturgicznej znajduje się wiele wzmianek mówiących o funkcjach spełnianych w liturgii przez ludzi świeckich. Dokumenty mówią o celu i charakterze tej posługi, określają warunki, jakie należy postawić tym, którym funkcje liturgiczne zostaną powierzone  oraz podkreślają koniecznością odpowiedniego  przygotowania do podjęcia tego zaszczytnego zadania.

Szczególnie znaczenie w określeniu zadań powierzonych służbie liturgicznej mają 28 i 29 art. Konstytucji o Liturgii : " w odprawianiu liturgii każdy spełniający swą  funkcję, czy to duchowny, czy świecki, powinien czynić tylko to i wszystko to, co należy do niego z natury  rzeczy i na mocy przepisów liturgicznych. Ministranci, lektorzy, komentatorzy i członkowie chóru również spełniają  prawdziwą funkcje liturgiczną. Niech więc wykonują swój urząd z tak szczerą pobożnością i dokładnością, jak to przystoi wzniosłej posłudze i odpowiada słusznym wymaganiom Ludu Bożego. Należy więc starannie wychować te osoby w duchu liturgii oraz przygotować do odpowiedniego i zgodnego z przepisami wykonywania przypadających każdemu czynności."

"Czynności liturgiczne  nie są czynnościami prywatnymi, lecz kultem  Kościoła,  będącego sakramentem jedności, a Kościół to lud święty, zjednoczony i zorganizowany pod zwierzchnictwem biskupa."(KL26)

Kościół określa jak powinny przebiegać obrzędy liturgiczne. Należy więc podporządkować  się jego zarządzeniom. Przepisy określają wyraźnie, jakie zagadnienia są pozostawione dowolności przewodniczącego Zgromadzenia lub uwarunkowaniom wynikającym z miejscowych zwyczajów.

W pozostałych wypadkach obowiązuje wierność wobec zarządzeń odpowiedniej władzy Kościoła.

Dokumenty Kościoła mówią także o posługach liturgicznych : Konstytucja o Liturgii (ministrant, lektor, komentator, członek chóru) Ministeria quaedam (służba w prezbiterium: lektor, akolita, psalmista, ministranci do noszenia mszału, krzyża świec, chleba, wina, wody i kadzielnicy, kierujący przebiegiem liturgii - ceremoniarz ; oraz służba poza prezbiterium: komentator, pilnujący porządku - służba ładu, zbierający dary - służba darów).

Szczegółowe  zadania oraz sposób wykonywania tych posług zostały określone przez Krajowe Duszpasterstwo Służby Liturgicznej na podstawie różnych dokumentów odnowy liturgicznej, tradycji Kościoła i doświadczeń pracy ze służbą liturgiczną.

Posługi liturgiczne nie są więc prywatnymi czynnościami ministrantów, lecz służbą w świętym Zgromadzeniu. Mają być wykonywane w duchu liturgii w sposób określony przepisami odpowiedniej władzy Kościoła.

Czynności liturgiczne winny być wykonywane z wiarą, pięknie i dokładnie .

"Niech wykonują swój urząd z taką szczerą pobożnością i dokładnością, jak to przystoi wzniosłej  posłudze i odpowiada słusznym wymaganiom Ludu Bożego" (KL29).

Obydwie cechy są potrzebne. Dokładność bez pobożności sprawia, że czynność nie jest wykonana w odpowiednim duchu, jest formalizmem lub  rytualizmem, zaś pobożność beż dokładności jest minimalizmem , zaniedbaniem, Po prostu brakiem. Wymaganiem Konstytucji o Liturgii jest więc troska o obydwa elementy: "należy więc starannie wychowywać te osoby w duchu liturgii oraz przygotowywać do odpowiedniego i zgodnego z przepisami wykonywania przypadających każdemu czynności"(KL 29)

Te dwie cechy dotyczące sposobu wykonywania czynności liturgicznych - dokładność i pobożność - można by określić bliżej przy pomocy słów: piękno i czytelność.

Wszystko, co dzieje się w liturgii, powinno być piękne. Czysta ma być komża i obrus, piękny ornat i piękna postawa wszystkich uczestników liturgii. Bóg jest miłośnikiem piękna. Mówi nam o tym wyraźnie o tym cała przyroda . Świadczą o tym wszystkie Jego dzieła. Troska o piękno  dotyczy nie tylko ogólnego wyglądu całej liturgii lecz także każdego szczegółu. Dokładność wykonywania czynności, to równocześnie troska o piękno.

Niezwykle ważna jest także czytelność i sens czynności liturgicznej. Każdy gest, każde przejście, każde słowo musi mieć jakieś uzasadnienie, musi coś znaczyć. Nie może w czasie liturgii wykonywać czynności niepotrzebnych, np. wynosić ampułek, zapalać świecy, wychodzić do zakrystii. Cała liturgia jest sprawowaniem świętych tajemnic pod osłoną znaków. Znaki powinny być wiec czytelne. Cele posługi liturgicznej jest wyraźniej ukazać zgromadzonym pewien znak, np. światło, a nigdy nie zamazywać jego czytelności. Ministrant posługujący przy ołtarzu musi zrozumieć głęboki sens poszczególnych znaków i czynności i tak je wykonywać, aby znak był czytelny dla zgromadzonych.

Czynności liturgiczne winny kształcić codzienne życie.

"Liturgia jest pierwszym i niezastąpionym źródłem, z którego wierni czerpią duch prawdziwie chrześcijańskiego" (KL14).

Dla ministrantów służba Chrystusowi przy ołtarzu jest wzorem służby w codziennym życiu. Skoro posługa "wyróżnia" ministranta spośród innych wiernych w kościele, to postawa służby powinna go także " wyróżnić" w jego środowisku. Bliskość Chrystusa i jego przykład przemieniają sługi ołtarza w ludzi usługujących braciom.

Bez takiego nastawienia do swoich bliskich niemożliwa jest dobra posługa liturgiczna. Słowa św. Jana o miłości odnoszą się tak samo do służby  " kto nie miłuje brata swego, którego widzi, nie może miłować Boga, którego nie widzi" (1J4,20). Ministrant pełniący posługę przy ołtarzu jest w szkole służby. Jego nauczycielem jest sam Chrystus-Sługa.

Wchodząc do kościoła mówi: "idę służyć". Trzeba, aby wychodząc z kościoła powtórzyć to samo zdanie: "idę służyć" . Obecność przy ołtarzu pomaga mu zabrać ze sobą cząstkę Chrystusowej postawy.

Służbę liturgiczną stanowią osoby spełniające posługi lub funkcje w Zjednoczeniu Liturgicznym. Są to przede wszystkim : ministranci, lektorzy, akolici, psalmiści, kantorzy, schola , a także organiści i chórzyści.  Stąd każda parafia posiada swoją posługę liturgiczną, mniej lub więcej rozbudowaną.

Charyzmat i duchowość służby liturgicznej ma ścisły związek z Liturgią, która zarazem jest pierwszoplanowym miejscem i czasem realizacji [powołania liturgicznego.]

Duszpasterstwo Służby Liturgicznej ukierunkowane jest przede wszystkim na formacje ministrantów, lektorów , psalmistów i kantorów. Ilość tych osób na naszej Archidiecezji sięga około 12 tysięcy. W każdej parafii ministranci mają swojego opiekuna, którym jest zazwyczaj ksiądz wikariusz  bądź ksiądz proboszcz. Ponadto w wielu parafiach koła ministranckie wybierają swój zarząd z prezesem na czele.

W ramach pracy duszpasterstwa liturgicznego organizowane są konkursy lektorskie, psalmisty i kantora, rekolekcje dla ministrantów i lektorów oraz ich rodziców.

Członkowie służby liturgicznej stanowią jedną z najliczniejszych grup duszpasterskich Kościoła Poznańskiego.